آیا میدانستید کفش هم دارای آناتومی است؟ آیا میدانستید اگر اجزای کفش را بهتر بشناسید میتوانید مانند یک حرفه‌ای کفش‌شناس خرید کنید و متناسب با ارزش هر کفش پول پرداخت کنید؟ داشتن اطلاعات کافی درمورد یک محصول به شما کمک می‌کند تا هنگام خرید انتخاب مناسب‌تری داشته و از محصول خریداری شده رضایت بیشتری داشته باشید، لذا شناخت آناتومی (اجزای تشکیل دهنده + ویژگی‌های کارکردی) کفش برای انتخابی مناسب ضروری است.


برای شناخت اجزای یک کفش و ویژگی‌های آن با ما همراه باشید:

  • رویه کفش: اولین و ظاهری‌ترین جزء تشکیل‌دهنده هر کفش رویه یا لایه بیرونی آن است. از آنجایی که قسمت رویه، ویترین کفش بوده، علاوه بر نمایش زیبایی‌‌های ظاهری کفش، منعکس کننده کیفیت محصول هم می‌باشد. یکی دیگر از وظایف مهم رویه کفش، مراقبت از پا دربرابر ضربات خارجی، گرما و سرما است  بنابراین رویه کلیدی‌ترین عنصر مورد توجه در انتخاب کفش بوده و باید به آن دقت فراوان داشت. قابل ذکر است، زمانی که یک فروشنده از جنس کفش می‌گوید درواقع از جنس رویه کفش حرف می‌زند

رویه کفش‌ها انواع مختلفی می‌توانند داشته باشد:

  • رویه چرمی: این رویه‌ها در اثر فراوری و دباغی پوست گاو، گوسفند، بز و ... انعطاف بالایی پیدا کرده و به شکل چرم طبیعی، چرم مصنوعی، جیر و گاهی به شکل ورنی به وجود می‌آیند. رویه‌ چرمی بخاطر پستی بلندی‌های موجود در سطح و شفافیت ظاهرش زیبایی خاصی را منعکس می‌کند که باعث شده این کفش‌ گزینه مناسبی برای مراسم‌های رسمی و مهمانی‌ها باشد. رویه‌ چرمی همچنین در مقابل انواع آسیب‌دیدگی‌ها مثل خراشیدگی و سایش و پارگی مقاومت خوبی داشته، تا حد زیادی جلوی نفوذ آب را می‌گیرند که بیانگر محصولی با عمر طولانی هستند. گاهی نیز چرم‌ها را با متدهایی متفاوت و ویژه فرآوری می‌کنند که خروجی آن رویه ورنی می‌شود، این کفش ظاهری درخشان و پر زرق‌وبرق‌تری  نسبت به چرم معمولی دارد و معمولا مناسب استفاده در مجالس خاص یا رویدادهای رسمی دارد؛ از طرفی به علت پایین بودن مقاومت آن در برابر آسیب‌های خارجی، ماندگاری ورنی کمتر از سایر چرم‌ها است. جیر اما نوعی چرم نازک است که با فرآوری قسمت‌های گوشتی چرم، تولید شده و سطحی مخمل‌گون و پرزدار دارد.
  • رویه‌ پارچه‌ای: این مدل رویه کفش از مواد متنوعی مانند برزنت، ساتن، و ... ساخته می‌شود که به علت وزن سبک پارچه معمولا این کفش‌ها سبک وزن، منعطف و راحت بوده و مناسب برای پیاده روی و فعالیت زیاد می‌باشند؛ همچنین با وجود روزنه‌های موجود در بین الیاف پارچه، این کفش‌ها تنفس‌پذیر می‌شوند. با توجه به رنگ‌پذیر بودن پارچه‌ها، کفش‌های با رویه پارچه‌ای از تنوع ظاهری بالایی برخوردار بوده و به علت فراوری آسانتر پارچه این کفش‌ها قیمت پایین‌تری دارند.

  • رویه پلاستیکی: برای تولید این رویه از ترکیبات متنوعی از انواع پلاستیک‌ها استفاده می‌شود؛ این کفش به علت مقاومت خوب پلاستیک در برابر ضربه، ماندگاری خوبی دارد اما باید مراقب بود زیرا در اثر نزدیکی با حرارت زیاد ممکن است آسیب جدی ببیند. قیمت‌های پایین‌تر و تنوع طرح و رنگ بیشتر رویه پلاستیکی باعث شده تا افرادی که می‌خواهند با هر لباسشان یک کفش ست کنند به این نوع کفش‌ اقبال پیدا کنند. عمده‌ترین عیب این نوع کفش‌ هم عرق کردن و بو گرفتن پاها به علت عدم وجود منفذ در سطح پلاستیک است


رویه کفش شامل بخش‌های مختلف می‌شود:

  • کوارتر: که در قسمت‌های کناری و پشت پا تعبیه شده و کارش محکم کردن پا در کفش بوده و مانع از تغییرات ظاهری کفش در طول زمان می‌شود.
  • ومپ: که در قسمت‌هایی جلویی کفش و روی پنجه پا تعبیه می‌شود و از پا در برابر ضربات مراقبت می‌کند.
  • ابزار تغییر اندازه: بند، کش و سگک کفش که معمولا روی ومپ قرار و به افراد این امکان را می‌دهد تا در صورت نیاز کفش را تا حدی تنگ یا گشاد کنند
  • لایه مراقب انگشت‌های پا که در برخی از کفش‌ها جهت مراقبت بیشتر بر روی ومپ و قسمت جلوی کفش روی انگشتان تعبیه می‌شود.


  • آستر کفش: این بخش به حساس‌ترین قسمت کفش معروف است زیرا مستقیما با پوست پای شما سرو کار دارد. آستر درونی‌کفش هم می‌تواند مانند رویه از مواد اولیه متفاوتی مانند انواع چرم‌های گاوی، گوسفندی، بزی و انواع پارچه‌ها تولید شود و مدل‌های مختلفی از کفش را ایجاد کند تا متناسب با مکان‌ها و زمان‌های مختلف استفاده شود. مثلا در کفش‌هایی که برای مراسم‌های رسمی استفاده می‌شود آسترهای چرمی توصیه ‌می‌شود. مهمترین وظیفه آستر کفش حفظ سلامت و آرامش پای شما در مدت زمان استفاده از کفش‌ است؛ عرق کردن بیش‌از حد در اثر تنفس‌ناپذیر بدن آستر، بو گرفتن پا در اثر عرق کردن، ایجاد قارچ‌های پوستی در اثر عرق کردن‌های متوالی یا حتی ایجاد التهاباتی مانند تاول پا جز شایع‌ترین مشکلاتی‌هستند که افراد در اثر نامناسب بودن آستر کفششان به آن‌ها گرفتار می‌شوند، لذا توجه به مناسب بودن آستر هنگام خرید کفش امری حیاتی است. منظور از آستر مناسب آستری است که طول عمر خوبی داشته و به سادگی دچار خراشیدگی و پارگی نشده و توانایی بالایی در جذب عرق و رطوبت پا داشته باشد. در میان انواع آسترها، آسترهای چرم بزی بخاطر لطافت زیاد، منعطف بودن، توانایی بالا در رد و بدل کردن هوا و ویژگی ضدباکتریایی که در خود دارد بیشترین سازگاری را با پوست پای افراد داشته لذا بیشتر از سایر آسترها توسط کارشناسان توصیه می‌شود، و گاهی اوقات به عنوان بهترین نوع آستر معرفی میشود.




زیره کفش: پایینی‌ترین جزء یک کفش بوده که بین کف پا و زمین قرار گرفته و وظیفه‌اش محافظت از کف‌پا در برابر زمین ناهموار، اشیا سفت و تیز موجود روی زمین و جلوگیری از انتقال رطوبت و حرارت زمین با کف پا است. زیره کفش‌ با توجه به مواد مختلفی بکار رفته در آن، در انواع مختلفی تولید می‌شود که می‌توان به شرح زیر آن‌ها را معرفی کرد:

  • پلی اورتان (PU) : زیره پلی‌اورتان را معمولا در کفش‌های رسمی خواهید دید، این زیره به علت وزن کمش باعث تولید کفش‌های سبک می‌شود و با انعطافپذیری بالا، هنگام راه رفتن احساس راحتی را به پاهای شما منتقل می‌کند؛ پلی‌اورتان سایش متوسطی را با سطح زمین ایجاد کرده بنابراین مقاومت متوسطی در برابر سر خوردن در سطوح مرطوب دارد و در آخر شستن این زیره کار سختی است.
  • ترمو: این زیره نیز معمولا در کفش‌های رسمی مردانه دیده شده اما وزن بالاتری نسبت به پلی‌اورتان دارد. زیره ترمو باعث می‌شود روی سطوح مرطوب سر نخورید و گرمای سطوح زیر پایتان به داخل کفش منتقل نشود، این زیره به سختی ساییده و خورده می‌شود؛ از ویژگی‌های منحصربه‌فرد زیره ترمو خوش‌بو بودن این ماده و خوش‌بو کردن کفش  شماست به طوری که با ماندن این کفش‌ها در جا کفشی، بعد از اندک مدتی جا کفشی شما هم خوش‌بو می‌شود، ویژگی خاص دیگر زیره ترمو جذابیت بصری آن است، این زیره می‌تواند رنگ‌های متفاوتی به خود بگیرد و به شما زیره کفش دو رنگ ارائه دهد.
  • تی‌پی‌یو (ترمو+پلی‌اورتان) : این زیره برخلاف تصور که ترکیبی از دونوع مواد ترمو و پلی‌اورتان بوده بسیار سبک است و از آن در کفش‌های ایمنی و رسمی استفاده می‌شود. زیره ترمو به علت اصطکاک زیادش در برابر سر خوردن مقاوم بوده؛ این زیره انعطاف‌پذیری کمی دارد و به همین علت هرگز نمی‌شکند.
  • پی‌وی‌سی (PVC) : این زیره به علت ارزان قیمت بودن بیشترین میزان استفاده را در کفش‌های اقتصادی دارد. پی‌وی‌سی به علت انعطاف پایین و خشکی احتمال شکستگی بالایی داشته، وزن بالاتری نسبت به سایر زیره ها دارد، توانایی زیادی در ممانعت از انتقال حرارت از زمین به پا ندارد. زیره پی‌وی‌سی به خاطر اصطکاک بالا در برابر سر خوردن مقاومت خوبی دارد و در کالج زنانه کاربرد زیادی دارد.
  • لاستیکی: این زیره از ترکیب لاستیک با چند نوع مواد نگهدارنده و افزودنی به وجود می‌آید تا مواد لاستیکی آماده استفاده در کف کفش شود و له و خراب نشود. این زیره در کفش‌های متفاوتی از جمله کفش‌های رسمی و کفش‌های صنعتی کاربرد دارد. زیره لاستیکی انعطاف زیادی داشته، سنگین وزن بوده، دربرابر سر خوردن مقاومت خوبی داشته و با قیمت کمی تولید می‌شود
  • ایی‌وی‌اِی (EVA) : این زیره هم یکی از زیره‌های رایج در انواع کفش است که با کم وزن بودن و قیمت پایینش در ترکیب کفش‌های اقتصادی جا خوش ‌می‌کند، این زیره به علت مقاومت بالایی در برابر انتقال ضربه به کف پا دارد. ایی‌وی‌اِی بسیار سبک بوده، به سختی ساییده می‌شود، انعطاف بالا داشته و بسیار کم سر می‌خورد.




  • کفی کفش: جز قابل تعویض کفش بوده که درون کفش جای می‌گیرد و وظیفه اش جلوگیری از کمردرد، پا درد، ایجاد راحتی برای کف پا و جلوگیری از عرق کردن و بو گرفتن کف پا است. کفی‌ها معمولا به حفظ قالب‌ پا به صورت طبیعیشان کمک می‌کنند
  • کفی‌های آماده: این کفی‌ها معمولا توسط یک قطعه یک سره ساخته شده که هر کدام از انواع آن کاربرد خاصی دارند، مثلا کفی‌هایی که کاربردشان جلوگیری از بو گرفتن پا، جلوگیری از عرق کردن کف پا، کفی‌هایی که پوشاننده گودی کف پا بوده یا کفی‌هایی که جلوی انتقال ضربه به کف پا را می‌گیرند.
  • کفی‌های چند جزیی: این کفی‌ها همان کفی‌های آماده هستند که قسمت‌هایی به آن‌ها اضافه شده، مثلا کفی‌های چند لایه ای که از ترکیب چند لایه سخت و نرم برای استفاده افرادی که با سطوح سفت سروکار دارند به وجود می‌آیند.
  • کفی‌های سفارشی: این کفی‌ها کاربرد طبی داشته و عمومی نمی‌باشند.


  • پاشنه کفش: این جزء از کفش جز دائمی تمام کفش‌ها نیست و ممکن است در کفشی وجود نداشته باشد. تنوع این قسمت در کفش‌های مردانه شاید کمتر از انگشت‌های دست باشد اما در کفش‌های زنانه سر به فلک کشیده و در تصور نمیگنجد. مهمترین کاربرد پاشنه در کفش‌های زنانه ایجاد تنوع ظاهری، زیبایی بخشی به خود کفش، افزایش قد و در نهایت دادن اعتماد به نفس به افراد است. در هنگام بررسی پاشنه کفش‌ها حتما باید به این موضوع توجه داشت که پاشنه کفش به طور مستقیم بر عظلات ساق پا، زانوان، کمر، لگن و ستون فقرات تاثیرگذار است.


خوب حالا که با آناتومی کاملی از کفش آشنا شدید، بفرمایید کدام یک از اجزا بیشتر مورد توجه شما قرار گرفت؟ دقت داشته باشید این اطلاعات بسیار مهم را حتی فروشندگانی که سالها در این حرفه فعالیت میکنند ندارند، پس اگر از این اصطلاحات هنگام خرید استفاده کردید اما از فروشنده پاسخ بی‌ربط دریافت کردید ناراحت نشوید!